Kiedy moje dziecko może mieć problemy ze słuchem ?

Narząd słuchu pozwala dziecku zdobywać informacje o otaczającym świecie, jest pośrednikiem w budowaniu relacji społecznych i komunikacji werbalnej. Prawidłowe funkcjonowanie słuchu wpływa na optymalny rozwój psychoruchowy i stwarza odpowiednie warunki do nabywania języka od chwili narodzin. Aktualnie, 1-2 na 1000 noworodków rodzi się z głębokim lub znacznym stopniem ubytku słuchu.

Program Powszechnych Przesiewowych Badań Słuchu Noworodków

Stan słuchu noworodka zależy od prawidłowego przebiegu okresu płodowego, okołoporodowego oraz wykluczeniu czynników ryzyka niedosłuchu w wywiadzie zebranym po porodzie. Kluczowym momentem po narodzinach dziecka jest przesiewowe badanie słuchu wykonywane na oddziale noworodkowym, neonatologicznym, ginekologiczno-położniczym i intensywnej terapii noworodka w drugiej lub trzeciej dobie życia, dzięki działalności Programu Powszechnych Przesiewowych Badań Słuchu Noworodków. Nieprawidłowy wynik badania przesiewowego lub wystąpienie czynnika ryzyka niedosłuchu wymaga podjęcia poszerzonej diagnostyki audiologicznej u dziecka, najpóźniej do ukończenia 3-6 miesiąca życia.

Rozpoznanie wady słuchu u dziecka

Czynniki ryzyka niedosłuchu lub głuchoty występujące w okresie płodowym, okołoporodowym np.: infekcje wewnątrzmaciczne, wcześniactwo, pobyt na intensywnej terapii, mała masa urodzeniowa, leki ototoksyczne, a także wady genetyczne mogą powodować uszkodzenie narządu słuchu. Rodzina i opiekunowie są pierwszymi osobami, które mogą zaobserwować niepokojące objawy wynikające z wady słuchu. Problemy pojawiające się okresowo występują zazwyczaj w trakcie przewlekłego zapalenia ucha środkowego. Podczas infekcji ucha środkowego słuch dziecka jest przytłumiony i ogranicza odbiór dźwięków, a w konsekwencji może powodować trudności w rozumieniu mowy, rozkojarzenie lub rozdrażnienie. Po ukończeniu leczenia stanu zapalnego ucha należy wykonać kontrolne badania słuchu, aby mieć pewność, że przewlekły niedosłuch minął.

Rehabilitacja surdologopedyczna

Potwierdzenie wady słuchu u dziecka wymaga dopasowania protezy słuchowej, aby jak najszybciej wdrożyć rehabilitację słuchu i mowy. Terapia surdologopedyczna dzieci, które utraciły naturalną możliwość odbioru dźwięków przed nabyciem mowy, bazuje na metodzie wychowania słuchowego. Rehabilitacja polega na maksymalnym wykorzystaniu pola słuchowego za pomocą aparatów słuchowych lub implantu ślimakowego. Dziecko potrzebuje czasu, aby zrozumieć i poznać otaczający świat dźwięków w domu, przedszkolu, na spacerze, w sklepie oraz wielu innych sytuacjach. Dopiero później zyskuje gotowość do nauki rozpoznawania i rozumienia docierającej mowy, która umożliwia werbalną komunikację.

Kiedy moje dziecko może mieć problemy ze słuchem?

Typowymi oznakami problemów ze słuchem u dziecka mogą być:

  • brak lub słabe reakcje na głośne dźwięki,
  • nie reagowanie na mowę dobiegającą z odległości 5-6 metrów,
  • opóźnienie rozwoju mowy,
  • nieprawidłowy i niezrozumiały sposób wypowiedzi,
  • frustracja i problemy emocjonalne.

Jeśli twoje dziecko prezentuje któreś z powyższych trudności – koniecznie zbadaj słuch i udaj się do logopedy . Dzieci nie wyrastają tak po prostu z trudności , zdarza się jednak, że potrafią świetnie kompensować deficyty – jednak odpowiednia pomoc umożliwia większe możliwości dziecku.

Wczesne wykrycie wady słuchu, leczenie, dobór protezy słuchowej, podjęcie rehabilitacji umożliwiają rozwój i kształtowanie umiejętności słuchowych oraz komunikacyjnych bazujących na naturalnych etapach rozwoju mowy. Prawidłowy rozwój narządu słuchu i mowy dziecka zależy od wielospecjalistycznej opieki, a przede wszystkim od współpracy i aktywnego uczestnictwa rodziców w procesie rehabilitacji.

 

Źródła:

  1. Iwanicka-Pronicka K, Radziszewska-Konopka M, Wybranowska A, Churawski Ł, Analiza czułości i swoistości ogólnopolskiego Programu przesiewowych badań słuchu u noworodków, „Polish Journal of Otolaryngology” 2008, LXII, 1, s. 88-95.
  2. Pucher B, Jończyk-Potoczna K, Jakubczak-Szymańska K, Szydłowski J, Gajewska E, Zdrowa Mama, Zdrowy Noworodek – Czynniki ryzyka uszkodzenia słuchu u niemowląt w materiale Kliniki Otolaryngologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, „Nowiny Lekarskie” 2012, 81, 4, s. 311-315.
  3. Lorenc: Wymowa dzieci niesłyszących. w: Surdologopedia. Teoria i praktyka. Wydawnictwo Harmonia Uniwersalis. Gdańsk 2015, 193-211.
  1. Muzyka-Furtak: Programowanie rozwoju fonologicznego dzieci z zaburzeniami słuchu. w: Logopedia. Standardy postępowania Logopedycznego. Wydawnictwo UMCS, Lublin 2015, 130-165.
  2. Bieńkowska: Rozwijanie umiejętności językowych dzieci z wadą słuchu. w: Od słowa do rozmowy. Wykorzystanie elementów kultury w podnoszeniu umiejętności językowych dzieci z wadą słuchu. Krosno–Preszów 2013.
  3. Kałos: Problem rozpoznawania neuropatii słuchowej w ramach Programu Powszechnych Badań Przesiewowych Słuchu u Noworodków. Otolaryngologia, 2017, 16, 2: 41-46.
  4. Przybyła: Postępowanie logopedyczne w przypadku noworodków i niemowląt. w: Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego. Wydawnictwo UMCS, Lublin 2015, 555-599.
  5. Gałkowski, I. Kaiser-Grodecka, J. Smoleńska: Psychologia dziecka głuchego. Wydawnictwo PWN, Warszawa 1988.
  6. M. Kurkowski: Audiogenne uwarunkowania zaburzeń komunikacji językowej. Wydawnictwo UMCS, Lublin 2013, 9-26.

 

Opracowała: mgr Magdalena Małyska  – Surdologopeda, Audiofonolog, Protetyk Słuchu

Menu