Widzę więc rozumiem – Czy Patrzenia trzeba się uczyć ?

Układ wzrokowy składa się z dobrze wykształconej gałki ocznej, nerwu wzrokowego oraz kory wzrokowej.  Od prawidłowego działania tych struktur zależy zdolność widzenia. Jednak proces ten podlega nauce -uczymy się widzieć. Największe zmiany w tym układzie dokonują się już po narodzinach dziecka, które na samym początku widzi niewiele. Rodzaj i natężenie bodźców docierających do małego oka ma kluczowe znaczenie w rozwoju widzenia, dlatego nie można z nimi przesadzać. W prezentowaniu dziecku kontrastów należy zachować umiar, tak samo jak w wystroju wnętrza. Maluch nie tylko uczy się widzieć ale także spostrzegać i rozumieć co widzi. Twarz mamy i jej emocje są pokarmem nie tylko dla oka. Wzrok ułatwia naśladowanie , a także odbiór emocji innych ludzi co początkuje rozwój na poziomie społecznym.

Układ przedsionkowy bierze udział w stabilizacji obrazu na siatkówce, ułatwiając stabilne ruchy głowy, wpływa także na płynność ruchów gałek ocznych, a także na koordynację wzrokowo ruchową. Układ proprioceptywny, który kształtuje się m.in poprzez sięganie ręką, czy stopą do ust, zbliżanie zabawek do linii środkowej ciała, podążanie wzrokiem za zabawkami, czy w czasie pełzania i czworakowania także pełni w tym czasie istotną rolę w rozwoju widzenia. Stabilizacja głowy oraz symetria  która osiągana jest  przez dziecko około 3 miesiąca życia jest kluczowa i rzutuje na późniejsze umiejętności szkolne takie jak: czytanie, pisanie, ocenę odległości, wodzenia za przedmiotem oraz koncentracji. Wady postawy, które niejednokrotnie rozpoznawane są dopiero w okresie szkolnym także mogą być skutkiem zaburzenia funkcji widzenia. Ważne jest to aby obserwować dziecko pod kątem wady wzroku ale także percepcji wzrokowej, czyli umiejętności interpretowania , różnicowania bodźców wzrokowych względem tego, co dziecko już doświadczyło.

Czy Twoje dziecko:

  • w 6-9 tyg. życia nie nawiązuje kontaktu wzrokowego, nie odpowiada na uśmiech (!)
  • prezentuje zeza w wieku poniżej 6 miesiąca życia (!)
  • nie bawi się rączkami, nóżkami, zabawkami pod kontrolą wzroku
  • nie wodzi wzrokiem za zabawką
  • jest zdenerowane, ciężko je uciszyć, ma trudność z zaśnięciem po zabawach z użyciem książeczek kontrastowych, świecących zabawek
  • nie chce się poruszać (pełzać, czworakować)- nie ma motywacji
  • jest niezainteresowane małymi zabawkami, układankami
  • ma trudności z samoobsługą
  • z trudnością wchodzi i schodzi ze schodów
  • przechyla głowę i tułów w jedną stronę
  • ma trudności z koordynacją ruchów głowy i oczu
  • zasłania bądź mruży jedno oko
  • wolno i z błędami przepisuje z tablicy (przestawia, opuszcza litery, myli znaki o podobnym kształcie oraz kierunek pisania)
  • ma trudności z nauką czytania ( myli znaki o podobnym kształcie, ubogo opisuje obrazki, nie zauważa szczegółów)
  • ma trudności w rozplanowaniu rysunku na kartce
  • nie rozróżnia kierunków
  • unika gier zręcznościowych, ma trudności z łapaniem piłki
  • unika czytania w samochodzie, skarży się na bół głowy, torsje
  • ma trudności w pisaniu w linii, przechyla zeszyt w jedną stronę
  • posiada asymetrię w obrębie twarzy
  • unika jasnych pomieszczeń
  • lubi obserwować małe przedmioty, wpatruje się w nie
  • zamyka oczy, gdy jakiś przedmiot zbliża się do twarzy
  • często obserwuje zabawki, przedmoty w ruchu, domaga się tego
  • boi się zamykania i zasłaniania oczu, boi się ciemności i ciemnych pomieszczeń
  • unika kontaktu wzrokowego, bądź wręcz przeciwnie, przesadnie wpatruje się w oczy drugiej osoby
  • kołysze się wpatrując się w jeden punkt

Trudności w układzie wzroku (widzenia, spostrzegania tego co widzę oraz rozumienia) mogą mieć różne podłoże. Jeżeli zauważysz któryś z symptomów skontaktuj się z lekarzem okulistą, optometrystą, fizjoterapeutą bądź terapeutą integracji sensorycznej.

Opracowane na podstawie: „Dziecko, a integracja sensoryczna” A.J.Ayres, „Integracja Sensoryczna” CIS Warszawa, „Terapia Integracji Sensorycznej. Strategie terapeutyczne i ćwiczenia stymulujące układy: słuchowy, wzrokowy, węchu i smaku oraz terapia światłem i kolorami” B.Szlachcic.

Opracowanie:
Ewelina Batruch – terapeuta integracji sensorycznej , fizjoterapeuta NDT-Bobath

Menu