Układ proprioceptywny odpowiada za czucie własnego ciała i jego ułożenia w przestrzeni. Receptory tego systemu zlokalizowane są w mięśniach, ścięgnach i okalających je tkankach, a także w móżdżku oraz uchu wewnętrznym. Bodźce sensoryczne pochodzą z ruchu w wyniku którego mięsień się rozciąga, kurczy, a także ze zginania, prostowania, wyciągania czy ściągania stawów pomiędzy kośćmi. System ten działa także w chwilach, gdy pozostajemy w bezruchu, ponieważ mózg cały czas przetwarza naszą pozycję i gotowość do ruchu. Dzięki propriocepcji czujemy własne ciało i wiemy ile „waży”.
Układ proprioceptywny odpowiada za:
- świadomość ciała oraz pozycji w jakiej się znajduje
- stopniowanie ruchu (z inną siłą otwieramy słoik, z inną siłą zamykamy drzwi, tak, żeby nie trzasnąć, a jeszcze z inną siłą przytulamy się do kogoś)
- stabilizację posturalną, pozycję i ustawienie ciała
- wspólnie z układem przedsionkowym za napięcie mięśniowe
- poczucie bezpieczeństwa (dobrze czuję własne ciało, nie wpadam na przedmioty, więc czuję się pewniej)
- płynność i kontrolę ruchu
Kiedy udać się do specjalisty?
Gdy Twoje dziecko:
- wygląda na usztywnione i nieskoordynowane bądź przeciwnie jego ruchy są obszerne o zbyt dużym zakresie
- jest niezdarne, potyka się o własne nogi częściej niż inne dzieci
- ma trudność z oceną odległości, głębokości, szerokości
- ma trudności z pokonywaniem schodów, potyka się, za nisko podnosi nogi, potrzebuje się cały czas trzymać Ciebie lub poręczy
- ma trudność z siedzeniem na krzesełku, spada z niego, opiera się, ześlizguje nie wiedząc kiedy
- cały czas potrzebuje pomocy przy ubieraniu się i rozbieraniu, wyrywa guziki, zamki
- niszczy często zabawki, chwyta i ściska je za mocno (podobnie z kredką i długopisem)
- gdy widzisz, że Twoje dziecko wkłada więcej siły w wykonywane czynności niż powinno, męczy się, szybko rezygnuje
- nie lubi angażować się w zabawy ruchowe, szybko się poddaje
- potrzebuje ciągłej kontroli wzrokowej, musi widzieć co robi, ma trudność w zabawach z zamkniętymi oczami, nie potrafi zamknąć oczu
Jeżeli wymienione wyżej symptomy pasują do Twojego dziecka i zakłóca Wam to codziennie funkcjonowanie skonsultuj się z terapeutą integracji sensorycznej. Wesprzyj rozwój dziecka.
Opracowane na podstawie: „Dziecko, a integracja sensoryczna” A. J. Ayres, „Integracja Sensoryczna” CIS Warszawa, „Terapia Integracji Sensorycznej. Strategie terapeutyczne i ćwiczenia stymulujące układy: słuchowy, wzrokowy, węchu i smaku oraz terapia światłem i kolorami” B. Szlachcic–Odowska
Opracowanie:
Ewelina Batruch – terapeuta integracji sensorycznej, fizjoterapeuta NDT-Bobath