Badanie intelektu przeprowadzane jest zgodnie ze ściśle określoną procedurą bazując na wymogach standaryzacyjnych. Pozwala określić poziom rozwoju poznawczego oraz funkcjonowania zdolności umysłowych (zdolność rozumowania, planowania, rozwiązywania problemów, myślenia abstrakcyjnego, rozumienia złożonych myśli i procesów, zapamiętywania oraz uczenia się na podstawie doświadczenia). Celem badania poziomu rozwoju intelektualnego jest określenie ilorazu inteligencji oraz poszczególnych zdolności osoby. Badanie dostarcza nam informacji o mocnych i deficytowych obszarach funkcjonowania poznawczego, motywacyjnego, czy też emocjonalnego dziecka. Pozwala także określić optymalne sposoby przyswajania wiedzy, odtwarzania i wykorzystywania jej w codziennym życiu.
PRZEBIEG DIAGNOZY INTELEKTU
- Wywiad z rodzicami/opiekunami prawnymi – rozmowa na temat trudności dziecka, rozwoju poznawczego, emocjonalnego, społecznego (pierwsze spotkanie).
- Badanie dziecka/nastolatka – nawiązanie z dzieckiem kontaktu, rozmowa i budowanie relacji, przeprowadzenie testu inteligencji (drugie spotkanie).
- Opracowanie wyników badania oraz przygotowanie opinii – Opinia ujmuje wyniki otrzymane w teście standaryzacyjnym, wywiad, obserwację oraz dokumentację dostarczoną przez rodziców/opiekunów prawnych.
- Spotkanie z rodzicami i omówienie przebiegu diagnozy (jeśli będzie taka potrzeba) – omówienie otrzymanych wyników, opisów zawartych w opinii, mocnych i słabych stron dziecka oraz zaleceń.
W Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej Rozwiń Skrzydła specjaliści do badania intelektu wykorzystują dwie metody: Test Matryc Ravena oraz Skale Inteligencji Stanford-Binet 5 (SB5).
Test Matryc Ravena służy do badania poziomu inteligencji ogólnej. Powstał na bazie teorii inteligencji Spearmana jako miara tzw. zdolności edukacyjnych, czyli poprawnego myślenia, względnie niezależnego od doświadczenia jednostki (chodzi tu o zdolności wykrywania relacji między elementami np. pojęciami, obiektami itp.). Badanie daje możliwość określenia jak osoba badana wychwytuje relacje zachodzących pomiędzy określonymi częściami wzoru, tak zwanej matrycy. Wynik testu pozwala uzyskać informacje na temat czynnika inteligencji. Dodatkowym atutem jest ich niewerbalna forma, która umożliwia przeprowadzenie testu nawet osobom mającym problem z komunikacją.
Skala Inteligencji Stanford-Binet 5 to powszechnie stosowany na świecie, indywidualnie przeprowadzany specjalistyczny test oceniający inteligencję i zdolności poznawcze w populacji i w szczególności w grupach specjalnych. Skala SB5 składa się z równoległych do siebie skal werbalnej oraz niewerbalnej, które łącznie składają się na skalę pełną. Ponadto, każda z nich może być stosowana oddzielnie, gdy przeprowadzenie drugiej skali (np. niewerbalnej) nie jest możliwe u pacjentów z uwagi na posiadane zaburzenie. Skala pozwala nam na ocenę następujących czynników: rozumowanie płynne (potencjał intelektualny pacjenta), wiedza (wpływ stymulacji środowiskowo-kulturowej, edukacji i doświadczeń), rozumowanie ilościowe (ważny czynnik w diagnozie trudności w uczeniu się, w tym dyskalkulii), przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne oraz pamięć robocza (kluczowy wskaźnik trudności specyficznych i ryzyka niepowodzeń edukacyjnych).
SB5 jest przeznaczony w szczególności do diagnozy osób z tzw. grup specjalnych (zaburzenia neurorozwojowe, w tym: ADHD, ADD, specyficzne zaburzenia uczenia się (dysleksja, dyskalkulia), zaburzenia ze spektrum autyzmu, zaburzenia mowy, niepełnosprawności intelektualnej, zaburzenia pochodzenia organicznego, wybitne uzdolnienia, osoby niedowidzące i niedosłyszące itp). Nie wyklucza to jednak możliwości stosowania testów w diagnozie inteligencji osób z populacji ogólnej.