Choroby ucha
USZKODZENIE SŁUCHU
Na podstawie wywiadu, badania przedmiotowego, oceny stanu słuchu oraz weryfikacji wyników badań diagnostycznych określane jest umiejscowienie i charakter zmian chorobowych powodujących uszkodzenie słuchu.
Wyróżnia się trzy główne rodzaje niedosłuchu:
- Przewodzeniowy
- Odbiorczy
- Mieszany
Niedosłuch przewodzeniowy
Uszkodzenie dotyczy struktur przewodzących dźwięki z otoczenia do receptora słuchu, czyli mogą obejmować przewód słuchowy zewnętrzny i/lub ucho środkowe.
Niedosłuch odbiorczy
Uszkodzenie dotyczy komórek zmysłowych narządu spiralnego, zwoju spiralnego lub nerwu ślimakowego. Niedosłuch typu odbiorczego, z zależności od umiejscowienia uszkodzenia, można podzielić na:
- niedosłuch odbiorczy o umiejscowieniu ślimakowym (sensoryczny) – uszkodzenie komórek zmysłowych ślimaka,
- niedosłuch odbiorczy o umiejscowieniu pozaślimakowym – uszkodzenie obejmuje nerw ślimakowy i drogę słuchową do jąder w pniu mózgu (I neuron drogi słuchowej),
- niedosłuch odbiorczy o umiejscowieniu ośrodkowym – występuje w przebiegu schorzeń ośrodkowego układu nerwowego, obejmuje II-IV neuron drogi słuchowej lub korę mózgową zakrętów skroniowych poprzecznych.
Niedosłuch mieszany
Niedosłuch odbiorczy, szczególnie ślimakowy, może współistnieć z niedosłuchem przewodzeniowym, w skutek stanów chorobowych ucha środkowego.
PRZYCZYNY NIEDOSŁUCHU
| NIEDOSŁUCH PRZEWODZENIOWY | NIEDOSŁUCH ODBIORCZY |
| I. Przewód słuchowy zewnętrzny:
– Wady rozwojowe – Pourazowe lub pozapalne zarośnięcie przewodu – Czop woskowinowy i naskórkowy – Guzy łagodne lub złośliwe
II. Ucho środkowe: – Wady rozwojowe – Urazy ucha środkowego – Ostre zapalenie ucha środkowego – Przewlekłe zapalenie ucha środkowego – Zaburzenia drożności trąbki słuchowej – Stany po przebytym zapaleniu ucha środkowego – Otoskleroza – Guzy łagodne i złośliwe ucha środkowego – Nowotwory nosogardła – Choroby kości
|
I. Ucho wewnętrzne (niedosłuch odbiorczy o lokalizacji ślimakowej):
– Wady wrodzone – Uraz akustyczny – Uraz mechaniczny – Uraz ciśnieniowy – Zapalenie ucha wewnętrznego bakteryjne lub wirusowe (np. w przebiegu gruźlicy i kiły) – Zaburzenia ukrwienia ucha wewnętrznego – Leki ototoksyczne – Otoskleroza ślimakowa – Choroba Meniere’a – Zaburzenia metaboliczne (choroby nerek, cukrzyca, hyperlipidemia, niedoczynność gruczołu tarczowego) – Niedosłuch spowodowany starzeniem się organizmu II. Nerw ślimakowy i ośrodkowy układ nerwowy (niedosłuch odbiorczy o lokalizacji pozaślimakowej) – Urazy czaszki (wstrząśnienie mózgu lub błędnika) – Stan po zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych – Guzy kości skroniowej, g. kąta mostowo-móżdżkowego, g. mózgu – Głuchota starcza – Zespół zwężonego przewodu słuchowego wewnętrznego (pneumatyzacja) – Choroby naczyniowe mózgu – Stwardnienie rozsiane |
Charakterystyczne objawy zgłaszane przez osoby z odbiorczym uszkodzeniem słuchu:
- Pogorszenie lub słabe rozumienie mowy („Słyszę, ale nie rozumiem”)
- Słabe rozumienie mowy w hałasie, w miejscach publicznych, podczas rozmowy przy włączonych urządzeniach multimedialnych (radio, telewizja)
- Lepsze słyszenie dźwięków niskich niż wysokich w codziennych sytuacjach, np.: „Lepiej słyszę pukanie do drzwi, niż dzwonek”, „Lepiej słyszę głos męski, niż kobiecy”
- Dyskomfort podczas słuchania dźwięków bardzo głośnych w uchu z niedosłuchem
- Różnica w odczuwaniu tego samego dźwięku w obu uszach
Różnicowanie typów niedosłuchów możliwe jest po zebraniu pełnego wywiadu z pacjentem lub jego opiekunem/rodzicem. Na podstawie wywiadu lekarz otolaryngolog/audiolog może skierować na niezbędne badania słuchu.